Sektörel Bilgi

FELDSPAT
Feldspat bir mineral grubudur.Sertlikleri 6’dır ve özgül ağırlıkları 2.5-2.6 civarındadır.Eritici özelliğe sahiptir. Feldspatlar içeriğindeki elemente göre potasyumlu,sodyumlu,kalsiyumlu olarak başlıca üç gruba ayrılırlar. Özellikle Türkiye’de sanayide genellikle kullanılan sodyumlu ve potasyumlu feldspatlardır.

Feldspatları kimyasal bileşimine göre 4’e ayırabiliriz:

• 1. Soydum Feldspat=Albit
• Na-Feldspat:   Na2O. Al2O3.6SiO2  (Albit)

Türkiye albit yani sodyum feldspat rezervi ve yılda 3 milyon ton üretimiyle dünyada öncü konumundadır.Ülkemizde Albit yatakları, Batı Anadolu’da, Çine –Milas-Yatağan-Bozdoğan yöresinde,  Güneydoğu’da Bitlis ve Kuzeydoğu’da Artvin-Şavşat yöresindedir.

• 2. Potasyum Feldspat=Ortoklas
• K-Feldspat: K2O. Al2O3.6SiO2  (Ortoklas)
  Ca-Feldspat: CaO. Al2O3.6SiO2 (Anortit)

Türkiye’de kütle halinde bulunmamasına rağmen granitik ve siyenitli kayaçlardan zenginleiştirme işlemleri ile ayrıştırıldığında büyük bir rezerve sahiptir.

• 3. Pegmatitler:
• 4. Feldspat Filonları:
• 5. Nefelin Siyenit: 3(Na2O.K2O).4Al2O3.9SiO2

Silisce fakir kristalin bir kayaç olup albit ve mikroklin türü feldspat ile nefelinden oluşur.

• 6. Alaskit:

• 1.1. KULLANIM ALANLARI

Feldspat başlıca cam,porselen ve seramik endüstrisinde kullanılan önemli bir hammaddedir. Bunların yanısıra boya, plastik ve kaynak elektrotları gibi çok sayıda sektörde de kullanılmaktadır. Dünya, feldspat üretiminin %60’ı seramik,%35’i cam sanayii,%5’i kaynak elektrotu,kauçuk,plastik ve boya sanayilerinde dolgu malzemesi olarak kullanılmaktadır.

VİTRİFİYE SEKTÖRÜ:

• Cam: Yapısına su almayan gözeneksiz malzeme.
• Sıhhi Tesisat Malzemeleri:  Hijyen açısından önem taşıyan ve suyla çok sık etkileşen yerlerde kullanılmaları nedeniyle bünyesine su almayacak şekilde üretilmesi gereken malzemeler.

Vitrifiye malzemeleri bünye ve sır’dan oluşur.
Bünye (Çamur): Ürünün iskeletini oluşturan, şeklini belirleyen, ürünün sahip olması gereken fiziksel dayanımı sağlayan kısım.
Sır:Ürünün yüzeyini kaplayan, ürüne teknik,
estetik ve hijyenik özellik veren tabaka.
Çamurda Felspat kullanımı:
Na-Feldspat, daha düşük sıcaklıkta pişirim yapabilme imkanı sağlaması nedeniyle vitrifiye çamurunda daha yaygın olarak kullanılır. Feldspatın çamurda kullanım amacı;

• Pişirim sırasında eriyip sıvı faza geçerek yapıdaki boşlukları doldurur.
• Çamurun su emme, pişme küçülmesi ve deformasyon değerlerini büyük ölçüde belirler.

Feldspat Vitrifiye büyesinde (Çamur) ham veya öğütülmüş formda kullanılabilir. Değirmeni olan ve öğütme işlemini kendisi gerçekleştiren firmalarda ham feldspat değirmene konarak; Değirmeni olmayan firmalarda diğer hammaddelerle beraber açıcıya (karıştırıcıya) öğütülmüş olarak ilave edilerek kullanılmaktadır.
Çamurda feldspat oranı artarsa,

• Su emme ⇓
• Pişme küçülmesi ⇑
• Deformasyon ⇑

Na2O içeriği        ⇑                                          % 9,5-10,5
Fe2O3 ve TiO2 içeriği ⇓                                  % 0,2-0,3

Sır’da Feldspat Kullanımı:
Beyaz Sır (Parlak veya mat),  Renkli Sır (Parlak veya mat) olmak üzere iki tür sır vardır.
Sırlamanın amaçlarını kısaca aşağıdaki gibi özetleyebiliriz;

• Hijyen açısından güvenli bir mamul oluşturma
• Mamule estetik görünüm kazandırma
• Mamulün kolay temizlenebilmesini ve zor leke tutmasını sağlama

Sırda kullanılan fledspatlar Eritici olarak görev yaparlar. Sırlık feldspatlarda dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Mümkün olduğunca az safsızlık içermesi  (Düşük Fe2O3 ve TiO2 içeriği),
• Kimyasal analizin fazla değişken olmaması
• Tane iriliği dağılımının fazla değişken olmaması

CAM SEKTÖRÜ: